Banken zetten MKB-krediet onder druk

Dat er banken zijn, die moeilijk doen om kredieten aan MKB'ers te verstrekken - of te verlengen - is wel duidelijk. Welke banken dat zijn, eveneens. Vervelend is alleen dat die duidelijkheid wél bij de banken bestaat en wél bij de MKB'ers, maar door het politiek metier aan de top nog steeds glashard wordt ontkend. Den Haag staat erbij en kijkt er naar, smeert een broodje én doet ... niets. Ja, de garantie voor leningen verhogen van € 50 miljoen naar €300 miljoen. Tasje erbij of gaat het zo mee. De Bosbanken willen zoveel mogelijk hun solvabiliteit weer op niveau brengen, om het liefst nog eerder, dan zo snel mogelijk, van diezelfde Bos af te zijn.

Methode één om dat te realiseren is het aantrekken van spaargelden uit de markt tegen dermate hoge spaarrentes dat banken die niet van Bos afhankelijk zijn, daar niet tegenop kunnen bieden. Rabobank, Frieslandbank en Van Lansschot draaien met verlies in die tak van sport. De belastingcentjes - ook van MKB'ers worden misbruikt om de concurrentie de nek om te draaien. Blij ben je.

Methode twee raakt het MKB direct en is daarmee fundamenteler van aard. Het afknijpen van kredietruimte of het zelfs onnodig intrekken daarvan - ook bij op zichzelf gezonde MKB'ers. Daar zijn schrijnende voorbeelden van, waarbij die MKB'ers daar niet mee te koop willen lopen. Dat vergroot alleen de ellende en schrikt de klanten af. Het begin van de neerwaartse spiraal, die eindigt in faillissement en daarmee de werkeloosheid van de collegae. Dat stadium begint nu zo langzamerhand zichtbaar te worden en gaat ook nog wel even door.

In de IT-sector zie je dat de distributeurs wereldwijd de voorwaarden voor leverancierskredieten neerwaarts bijstellen. Betalen binnen 14 dagen of zelfs vooruitbetalen is geen uitzondering meer. Eerst de vorige nota betalen, voordat we gaan leveren én uiteraard het maximale krediet is gehalveerd of compleet ingetrokken. Dat hebben de banken bij die distributeurs ook gedaan en herhalen hetzelfde truckje nu bij het kleinere MKB. De IT ondernemer wordt niet gebeten door de kat óf de hond, maar door de kat én de hond. Overigens geldt dat voor meer takken van sport.

Onder verwijzing naar artikel 20 van de algemene voorwaarden, het kapstok-artikel, wordt de ondernemer klem gezet. De stenen waarin de MKB'er is gehuisvest zijn minder waard geworden, wilt u even bijstorten, de zekerheden vergroten of - liever nog - even terug betalen. Voor het eind van de maand. Seen it, been there. ‘Even' is langzamerhand het meest misbruikte woord in de Nederlandse taal.

Nog een voorbeeld: Een gezonde MKB'er die zijn krediet wilde verlengen kreeg dat alleen voor elkaar ná een aanvullende persoonlijke borgstelling. Eén week nadat de handtekening was opgedroogd, trok de bank het krediet in. Alleen nu met de zekerheid dat de ondernemer een bord te koop in de tuin moet zetten en er in ieder geval nog iets terug komt. Alles onder de noemer 'damage control' ... voor de bank dan. De gezonde MKB'er heeft nu alleen nog een nierverzakking.

Een financieel verder gezonde MKB'er die jongstleden mei constateerde dat er komende oktober een kort liquiditeitsdipje zou aankomen, ontving (op 15 juli - midden in de bouwvak!) een vergelijkbaar briefje. Zo er al een vervangend financieringsarrangement tot stand komt, zal dat zeker niet tegen betere voorwaarden zijn. Een kat in het nauw maakt rare sprongen. Voorspelbaar worden straks de risicovolle verstrekte MKB kredieten gehusseld en in partjes verkocht aan andere banken. Dat komt een ieder ergens bekend voor, mag ik toch hopen.

Een bevriende curator verwoordde het als volgt: "Commerciële banken vallen hernieuwd in de fout. Juist waar zij 'boete' kunnen doen, door de motor van de economie aan te zwengelen, gooien ze zand in de motor. Eigenlijk is er maar één woord voor: schande." Het is deze beroepsgroep die als eerste geconfronteerd wordt met de gevolgen van het handelen - of nalaten te handelen - van de Bosbanken. Ik vindt het tekenend.

Wanneer de banken de Bos-gelden niet doorsluizen naar het bedrijfsleven, moeten de centjes maar terug naar Den Haag en moet Den Haag het zelf maar doen. Wie is er in dit land nou eigenlijk nog de baas?Gert-Jaap van Ulzen,
voorzitter ICT Verenging Noord-Nederland